| 26 تیر 1399

En 

 

AR 

جیرُفت شهری در استان کرمان و مرکز شهرستان جیرفت است. جمعیت این شهر بنا بر سرشماری سال ۱۳۹۵ مرکز آمار ایران با احتساب توابع برابر ۳۰۸٬۸۵۸ نفر است و به لحاظ میزان جمعیت، هشتاد و هشتمین شهر پرجمعیت ایران می‌باشد.

جیرفت از دو کلمه (جیر) به معنی پست و پایین و (افت) به معنی افتاده تشکیل شده‌است و به طور کلی جیرفت به معنای (جلگه پست آبرفتی) است؛ و نظر دیگر اینکه «جی» مخفف جوی آب نام داشته و «رفت» فعل ماضی از مصدر رفتن وروییدن وپاک کردن است که گفته می‌شود این شهر در گذشته به وسیله سیل مهیبی ازبین رفته که پس از آن گفته شده «جی رفت»
مورخان و باستان شناسان ایرانی با حفاری‌های بسیار در حوضهٔ هلیل رود و روستای کنار صندل به این مهم دست یافتند که گهوارهٔ تمدن خاور میانه بین‌النهرین نیست بلکه جیرفت است. آنها با حفاری و پیدا کردن سنگ‌های صابونی در حوزهٔ هلیل رود موفق به اثبات نظریه شهر دقیانوس و کنار صندل شدند و ان را به ثبت ملی رساندند. آنها نیز پیکرهٔ انسان نمای یک بت را پیدا کردند. طبق این نظریه شهری در کنار هلیل رود به مساحت ۴۰۰ کیلومتر مربع وجود داشته که حتی از تمدن بابل و بین‌النهرین نیز قدیمی تر بوده است که این با یافت بیش از ۴۰۰ شی گرانبها حاصل شد و پروژهٔ شهر دقیانوس و کنار صندل اولین تمدن در خاور میانه به شمار رفت وبه ثبت ملی رسید.

 

آبگرم دیمند و گویکان

در فاصله 100 کیلومتری شمال شرقی شهر جیرفت و در آبادی به همین نام که در قسمت شرقی بخش ساردوییه واقع شده است. آبگرم دیمند و گویکان یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های این منطقه کوهستانی محسوب می‌شود که در ارتفاع 1530 متری از سطح دریا قرار گرفته است.

آبگرم در گُرج میجان

چشمه آبگرم «در گُرج» در 20 کیلومتری شرق شهر جیرفت و در ابتدای دهنه میجان واقع شده است. دهنه میجانب آب و هوایی متنوع از گرمسیری در بدو ورود گرفته تا کوهستانی و سردسیری در بالادست، در دامنه‌های جبال بارز قرار گرفته است.

چشمه آبگرم مُغو‌

این چشمه در 45 کیلومتری غرب شهر جیرفت و در نزدیکی روستای حسین آباد اسفندقه قرار گرفته است. در مسیر جیرفت به اسفندقه از طریق تنگ «سر گز» و در مسیر بافت به اسفندقه از طریق گدار «مل استر» می‌توان به این آب گرم رسید.

چشمه آبگرم انجیر سیاه

این چشمه آبگرم در منطقه جبال بارز قرار دارد و در 35 کیلومتری شمال جیرفت در روستایی به همین نام واقع شده است. ارتفاع این چشمه از سطح دریا 1370 متر است و 25 لیتر در ثانیه آبدهی آن دارد که به صورت حرکت در مسیر رودخانه جریان می‌یابد.

چشمه آب معدنی چاله گان

این چشمه آبگرم در 30 کیلومتری جنوب، در محل پل بهادر آباد در ابتدای تقاطع رودبار قرار دارد و به صورت جوششی از روزنه‌های سنگی خارج می‌شود. این چشمه آبدهی قابل توجهی ندارد، اما جریان آب آن که بیشتر مصرف کشاورزی دارد، بر طراوت این محدوده می‌افزاید.

آبگرم محمد آباد مسکون

حوضچه‌های این آبگرم در 50 کیلومتری شمال شهر جیرفت و در جبال بارز واقع شده‌اند. این آبگرم که جزء مرتفع‌ترین آبگرم های استان است، 2110 متر از سطح دریا ارتفاع دارد‌ و با 15 لیتر در ثانیه، به نسبت آبدهی مناسبی دارد.

آبشار دره گلم دخترکش

آبشار دره گلم دخترکش در فاصله 47 کیلومتری شمال جیرفت واقع در استا ن کرمان و در بخش سردسیر دلفارد، در دره ای شرقی–غربی و مملو از چنار قرار گرفته است.

 دریاچه سد جیرفت

دریاچه سد جیرفت یکی از دریاچه‌های‌ استان کرمان است که در 40 کیلومتری شمال غربی شهرستان جیرفت در محل تنگ نراب قرار دارد. دریاچه سد جیرفت بزرگ‌ترین و پرحجم‌ترین دریاچه استان کرمان است که سالانه به طور متوسط بیش از 400 میلیون مترمکعب آب به آن وارد می‌شود از این رو بزرگ‌ترین تجمع آب شیرین در استان کرمان به شمار می‌رود.

 مسجد شهر قدیم جیرفت(دقیانوس)

مسجد شهر قدیم جیرفت(دقیانوس) هزار و ٢٠٠ سال قدمت دارد و همانطور که از نامش پیداست یکی از کهن‌ترین مساجد جهان اسلام است و در ایران نیز جزء نخستین مساجدی است که احداث شده است.

کاروانسرای گنجعلیخان

کاروانسرای گنجعلیخان در ضلع شرقی میدان این مجموعه قرار گرفته است. گنجعلیخان از حاکمان صاحب نفوذ عصر صفویه (۱۰۳۴- ۱۰۰۵ه ق ) بود که از موقعیت خود در ردبار شاه عباس بهره گرفت و به احداث مجموعه ای پرداخت که امروز جایگاه بالندگی کرمان به شمار می رود .

ییلاقات در بهشت

این ییلاق در مرکز بخش ساردوئیه از بخش های شهرستان جیرفت و درمسیرجاده راین به جیرفت و بافت قرار دارد. فاصله مرکز بخش ساردوئیه تا کرمان160 کیلومتر است. در بهشت که به آن دوره بهشت نیز می گویند در تابستان مرکز ییلاق عشایر کوچرو رود بار است.

آرامگاه امیر حیدر

این بنا در دولت آباد اسفندقه از توابع جیرفت واقع شده و متعلق به دوره صفوی است. بنا دارا ی گنبددو پوشه، ایوان های دو طبقه، چند طاقنما و چند راهرو است. نقشه بنا از داخل چهار ضلعی است که در بالا آن را به هشت ضلع و هشت طاقنما تبدیل نموده اند و سپس گنبد مدور یک پوش را بر آن ساخته اند.

آرامگاه سالار رضا

مقبره سالار رضا مربوط به دوره صفوی است و در شهرستان جیرفت، روستای گرم سالار رضا واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ تیر ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۷۵۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

قلعه سموران

قلعه سموران که از سنگ­های مرمر متمایل به قرمز ساخته شده؛ در فاصله 3 کیلومتری شمال غربی روستای رود فرق و در 60 کیلومتری شرق شهر جیرفت بر فراز کوهی احداث شده است. دیواره بالای کوه که حدود هزار مترمربع می­باشد از صخره­هاو پرتگاه­های طبیعی تشکیل گردیده است.

موزه جیرفت

موزه جيرفت تعدادي از اشياء كشف شده در اين محل نگهداري مي شود . بخش عمده اين اسياي بازيافتي را ظروف تزئيني ساخته شده از سنگ صابون تشكيل مي دهد .

غار شعیب

غار شعیب در 18 کیلومتری غرب جیرفت و منطقه‌ای به نام مارون قرار دارد.

آبشارسرنکوه

آبشار سرنکوه جيرفت در موقعیت جغرافیایی E581141 N283208 در استان کرمان واقع است. رشته کوههای جبالبارزاین رشته کوهها در شمال و شمال شرقی از گردنه دهبکری در شمال شرقی سربیژن و شمال کوههای دلفارد شروع شده و به 280 کیلومتر تا مرز بلوچستان ادامه دارد .

آبشار دلفارد

آبشار دلفارد جيرفت در موقعیت جغرافیایی E5736 N2858 در استان کرمان واقع است. آبشار دلفارد در چهل کيلومتري شمال غرب شهر جيرفت و در محل روستاي کراه واقع شده است و آب و هواي بسيار دل انگيزي دارد.

آبشار کوه نیمه

آبشار کوه نیمه در موقعیت جغرافیایی N2900 E5735 در استان کرمان واقع است. ارتفاعات کوه «نيمه»، در روستاي ييلاقي «دلفارد» از توابع بخش ساردوئيه شهرستان جيرفت با چشم اندازهاي زيبا و جذاب از نواحي تفرجگاهي شهرستان جيرفت در استان کرمان است.

محوطه باستان شناسی کنارصندل

روستای کنارصندل در فاصله‌ حدود پنج کیلومتری غرب شهر عنبرآباد و 30 کیلومتری جنوب شهر جیرفت واقع شده است که کاوش‌های باستان شناختی در محوطه‌ی باستانی کنار صندل به سرپرستی "یوسف مجیدزاده" در تپه‌های جنوبی و شمالی کنارصندل، گورستان محطوط آباد در 800 متری شرق تپه‌ جنوبی و گورستان قلعه کوچک در چهار کیلومتری شمال غرب روستای کنار صندل در روستای قلعه کوچک انجام شد.